Religious Policies in the Netherlands Indies pertaining to Islam, Christianity and other religions 1814-1942 

Samengesteld door Gerrit Knaap en Ton Kappelhof.

Religious Policies in the Netherlands Indies pertaining to Islam, Christianity and other religions 1814-1942 maakt archiefmateriaal over de bemoeienis van de Nederlandse koloniale overheid met de grootste godsdienstige groeperingen in de Indonesische archipel digitaal toegankelijk. Een belangrijk aspect van de Nederlandse koloniale invloed in Indonesië was religie. De vertegenwoordigers van de koloniale autoriteiten en hun nazaten waren in meerderheid protestants of rooms-katholiek. Een deel van de Indonesische bevolking bekeerde zich tot het christendom. De overgrote meerderheid van de Indonesische bevolking was echter al lange tijd islamitisch en bleef dit ook. In sommige gevallen leidde de co-existentie tussen deze godsdienstige groeperingen tot confrontatie. Tussen de Nederlanders en de Indonesische christenen was daarnaast sprake van een symbiotische relatie. De tegenstellingen dwongen het koloniale bestuur tot verschillende afwegingen in beleid om de zogenoemde Pax Neerlandica te beschermen, waarop de gehele koloniale constructie rustte. De Nederlandse overheidsbemoeienis en religieuze strategie betrof dan ook niet alleen de islam, maar ook andere religies, met name de diverse richtingen van het christendom. Het Ministerie van Koloniën hield een archief bij waarin onder andere de formulering en uitvoering van de strategie opgenomen is op welke manier om te gaan met de verschillende religies in Indonesië, zowel op centraal, regionaal als lokaal niveau. Door dit te ontsluiten geeft deze bron inzicht in het religieuze beleid van de koloniale overheid. 

Deze bron bestaat uit archiefbeschrijvingen waarin de bemoeienis van de Nederlandse koloniale overheid met de grootste godsdienstige groeperingen in de Indonesische archipel centraal staat. Deze starten in 1814 (feitelijk 1816), het jaar dat het Nederlandse koloniale gezag in de Indonesische archipel werd hersteld, tot en met 1942, toen de Japanse bezetting in Nederlands-Indië begon. De beschrijvingen zijn onderverdeeld in vijf categorieën (wetgeving, besluiten, verbalen, mailrapporten en dossiers) en beperkt zich hoofdzakelijk tot het zeer uitgebreide archief van het Ministerie van Koloniën. Het grootste deel bestaat uit verbalen en mailrapporten. De informatie is ingedeeld op religieuze en geografische trefwoorden. Daarnaast is er een uitgebreide inleiding toegevoegd en zijn er scans opgenomen van een set kaarten van de Indonesische archipel. De informatie over het christendom in deze bron is in belangrijke mate complementair aan wat in de database Repertorium van Nederlandse zendings- en missie-archieven 1800-1960 wordt geboden.

Alle databestanden en verdere documentatie zijn te vinden op https://hdl.handle.net/10622/UOM3LH.